Wpływ SpongeBoba na mózgi dzieci

Jeżeli tak, jak wiele osób, spędzasz godziny na oglądaniu Netflixa i innych serwisów streamingowych, być może warto zastanowić się nad wpływem, jaki oglądanie telewizji może mieć na twój mózg.

Nowe badanie z Wielkiej Brytanii wskazuje, że regularne oglądanie telewizji przez ponad trzy godziny dziennie, może prowadzić do późniejszego spadku zdolności poznawczych w zakresie języka i pamięci.

Badanie opublikowane zostało pod koniec lutego w czasopiśmie Scientific Reports.

Naukowcy przeanalizowali dane z angielskiego Longitudinal Study of Ageing obejmującego 3662 osób dorosłych w wieku powyżej 50 lat. Uczestnicy zapisywali, jak dużo telewizji oglądali każdego dnia, mierzono także ich umiejętności rozumowania i myślenia.

Autorzy badania przyjrzeli się danym wyjściowym dotyczącym oglądania telewizji z 2008 i 2009 roku, a następnie dokonali pomiaru kognitywnego pamięci i języka sześć lat później, w latach 2014 i 2015.

Odkryli, że w ciągu sześciu lat osoby, które oglądały 3,5 godziny telewizji dziennie, doświadczyły większego upośledzenia pamięci werbalnej – niezależnie od innych czynników, w tym statusu społeczno-ekonomicznego, ogólnego zdrowia fizycznego czy depresji.

„Nasze analizy wykazały, że podczas gdy u dorosłych, oglądających poniżej 3,5 godziny telewizji dziennie, dochodzi w ciągu kolejnych sześciu lat do średniego spadku pamięci werbalnej o około 4 do 5 procent, u osób, które oglądają telewizję powyżej 3,5 godziny dziennie, dochodzi w tym samym okresie do średniego spadku pamięci werbalnej o 8 do 10 procent”, powiedziała główna autorka badania Daisy Fancourt, PhD, starszy pracownik naukowy w University College London.

Wpływ telewizji na mózg dziecka

W przypadku dzieci należałoby zachować o wiele więcej ostrożności w kwestii oglądania telewizji. Wczesne doświadczenia wpływają na rozwój struktury mózgu, stanowiącej podstawę wszystkich przyszłych procesów uczenia się, zachowania i zdrowia. Tak jak słabe fundamenty obniżają jakość i wytrzymałość domu, tak samo niekorzystne doświadczenia z wczesnej młodości mogą zaburzyć architekturę mózgu, co negatywnie odbije się w dorosłości. I nie musimy mówić bezpośrednio o traumach, które mają największy negatywny wpływ. Z najnowszych badań wynika, że nawet niewinnie wyglądające bajki mogą mieć głęboki wpływ na samoregulację u dzieci.

wykres zdolności do zmian w mózgu w funkcji wieku
Łatwiejsze i mniej kosztowne jest tworzenie we wczesnych latach życia silnych obwodów mózgowych, niż późniejsza ingerencja w nie lub ich „naprawa”.

Szybkość montażu ma wpływ na mózg

Spróbujmy porównać, jak wyglądały filmy przed pięćdziesięcioma laty, a jak wyglądają one dziś. Za pomocą zaawansowanych technik obrazowania funkcjonalnego neurologowie z Uniwersytetu w Nowym Jorku odkryli, że niektóre obrazy filmowe mogą mieć znaczący wpływ na aktywność mózgu. Co więcej, wpływ filmów różni się w zależności od ich treści, stylu montażu i reżyserii. W swojej klasycznej książce o montażu filmowym, W mgnieniu oka, Walter Murch opisuje agresywny montaż. „W jednej chwili wszystko, co widzisz na ekranie, zostaje usunięte i zastąpione czymś innym. Często scena zostaje przeniesiona w inne miejsce lub czas”. „Raczej nic, spośród naszych codziennych doświadczeń nie przygotowuje nas na coś takiego” – pisze Murch. A jednak w filmach dzieje się to cały czas, a my akceptujemy to bez zastanowienia.

Coraz większe obawy budzą behawioralne i poznawcze skutki oglądania telewizji w dzieciństwie. W jednym z badań sprawdzano, czy szybkość edycji programu może wpływać na zachowanie. Celem tego badania było zbadanie tej kwestii przy użyciu nowego paradygmatu eksperymentalnego. Dzieci w wieku szkolnym (4-7 lat) zostały losowo przydzielone do jednej z dwóch grup. Każdej grupie prezentowano szybko lub wolno zmontowany 3,5 minutowy film z narratorem czytającym opowiadanie dla dzieci. Bezpośrednio po prezentacji filmu w obu grupach przeprowadzono test uwagi ciągłej. Wyniki różniły się w zależności od grupy eksperymentalnej i wieku. Stwierdzono, że już bardzo krótka ekspozycja na telewizję może mieć wpływ na sieci orientacyjne dzieci i poziom błędów. Nawet 3,5 minuty oglądania telewizji może mieć różny wpływ na widza w zależności od tempa montażu filmu.

Wpływ SpongeBoba na mózgi dzieci

W innym badaniu, stwierdzono za pomocą kontrolowanego eksperymentalnego projektu, że u dzieci w wieku przedszkolnym wystąpiło znaczne upośledzenie funkcji wykonawczych bezpośrednio po obejrzeniu zaledwie 9 minut popularnego programu telewizyjnego o szybkim tempie (była to popularna kreskówka SpongeBob) w porównaniu z dziećmi po obejrzeniu telewizji edukacyjnej lub rysowania.

Ludzie od dziesięcioleci są zaniepokojeni wpływem telewizji na mózgi dzieci. Ale podczas gdy zbadano długofalowy wpływ telewizji na zdolności poznawcze, uwagę i inne funkcje dzieci, nikt, aż do teraz, nie poświęcił należytej uwagi efektom krótkofalowym.

W tym badaniu 60 czterolatków zostało przydzielonych do jednej z trzech grup. Pierwszej grupie wyświetlono dziewięć minut kreskówki (SpongeBob) z animowaną gąbką, drugiej dziewięć minut wolniejszej „realistycznej kreskówki Public Broadcasting Service o typowym amerykańskim chłopcu w wieku przedszkolnym”. Badacze określili kreskówkę z gąbką jako szybką, ponieważ sceny zmieniały się w niej bardzo szybko – średnio zmieniały się co 11 sekund. Natomiast w kreskówce o wolnym tempie sceny zmieniały się średnio co zaledwie 34 sekundy.

Trzecia grupa nie oglądała żadnego serialu. Zamiast tego dostała papier, kredki i flamastry na dziewięć minut swobodnego rysowania.

Rodzice dzieci wypełnili kwestionariusz dotyczący ich dzieci, informujący o takich aspektach ich zachowania i rozwoju, jak zdolność do koncentracji i poziom ruchliwości.

Po oglądaniu lub kolorowaniu, każde dziecko otrzymywało zestaw standardowych ćwiczeń, przeznaczonych do sprawdzenia takich aspektów funkcji wykonawczych jak pamięć robocza, uwaga i samoregulacja.

Zapewne nie zaskoczy was, że widzowie SpongeBoba poradzili sobie z tymi zadaniami znacznie gorzej niż widzowie telewizji edukacyjnej lub dzieci, które zajęły się kolorowaniem.

Dzieci zbadano również pod kątem samokontroli i impulsywności – stawiając przed nimi przekąski i sprawdzając, ile są w stanie poczekać, zanim się za nie zabiorą. Dzieci po SpongeBobie czekały prawie o połowę krócej niż pozostałe dzieci.

Już 9 minut oglądania szybkiej bajki w telewizji miało natychmiastowy negatywny wpływ na funkcje wykonawcze czterolatków. Rodzice powinni być świadomi tego, że szybkie programy telewizyjne mogą przynajmniej tymczasowo upośledzać funkcje wykonawcze małych dzieci.

Wykres funkcji wykonawczych mózgu dziecka w funkcji bodźców
Przeprowadzono cztery rodzaje testów – Wieża Hanoi, odpamiętywanie wstecz listy cyfr, HTKS, oraz odraczanie gratyfikacji – oś pozioma wykresu.
Na osi pionowej przedstawiono wyniki testów.
Niebieskie słupki – dzieci rysowały. Czerwone słupki – dzieci oglądały program edukacyjny. Zielone słupki – dzieciom pokazano kreskówkę.

Deficyty funkcji wykonawczych

W przypadku dzieci w wieku przedszkolnym, oglądających ponad 90 minut telewizji dziennie, badania korelacyjne łączą wczesne oglądanie telewizji z deficytem funkcji wykonawczych (EF), czyli zestawu umiejętności przedczołowych, stanowiących podstawę zachowań ukierunkowanych na cel, w tym uwagi, pamięci roboczej, zdolności hamowania impulsów, rozwiązywania problemów, samokontroli i odraczania gratyfikacji. EF coraz częściej uznaje się za kluczową dla pozytywnego funkcjonowania społecznego i poznawczego oraz silnie wiąże się z sukcesami w nauce.

W przypadku telewizji rozrywkowej to właśnie programy o szybkim tempie zdają się mieć szczególnie negatywny wpływ na uwagę, przy czym jednym z powodów jest to, że szybko prezentowane wydarzenia przykuwają uwagę w sposób oddolny i angażują raczej korę czuciową niż przedczołową. Tak więc telewizja o szybkim tempie nie przyczyniałaby się w dłuższej perspektywie do treningu uwagi wewnętrznie kontrolowanej (przedczołowej). W krótkim okresie czasu próby kodowania szybko prezentowanych wydarzeń mogą obciążać zasoby wykonawcze dzieci. Kiedy wydarzenia prezentowane w telewizji pokazywane są dorosłym w szybkim tempie, więcej zasobów przeznaczanych jest na kodowanie tych wydarzeń, co prawdopodobnie uszczupla zasoby, które mogłyby być dostępne dla innych aspektów uwagi.

Wskazówki dotyczące korzystania z mediów przez małe dzieci

W przypadku dzieci poniżej 2 roku życia:

Dzieci powinny korzystać z mediów tylko w bardzo ograniczonym zakresie i tylko w obecności osoby dorosłej, która może je obserwować, rozmawiać z nimi i uczyć. Na przykład, wideo-rozmowa z rodziną razem z rodzicami.

Niemowlęta i maluchy najbardziej potrzebują nauczyć się interakcji z otaczającymi ich ludźmi. Nie oznacza to, że nie powinny rozmawiać z dalekimi dziadkami czy rodzicami za granicą, ale jeśli chodzi o codzienną naukę, muszą dotykać rzeczy, potrząsać nimi, rzucać, a przede wszystkim widzieć twarze i słyszeć głosy tych, których najbardziej kochają. Aplikacje mogą nauczyć maluchy stukania i machania na ekranie, ale badania pokazują, że te umiejętności nie przekładają się na prawdziwą naukę.

W przypadku dzieci od 18 do 24 miesięcy:

Jeśli chcesz wprowadzić media cyfrowe:

  • Wybierz wysokiej jakości programowanie.
  • Unikaj samodzielnego korzystania z mediów.

W przypadku dzieci w wieku od 2 do 5 lat:

  • Ogranicz korzystanie z ekranu do maksymalnie 1 godziny dziennie.
  • Znajdź swoim dzieciom inne zajęcia, które są zdrowe dla ich ciała i umysłu.
  • Wybieraj media, które są interaktywne, pozbawione przemocy, edukacyjne i prospołeczne.

sylwetki bawiących się dzieci

Dlaczego warto ograniczyć korzystanie z mediów?

Nadmierne korzystanie z mediów cyfrowych może stanowić zagrożenie dla twojego dziecka:

Niedobór snu
Małe dzieci, które są bardziej narażone na kontakt z mediami lub które mają w sypialni telewizor, komputer lub urządzenie mobilne, śpią mniej i zasypiają później w nocy. Nawet niemowlęta mogą być nadmiernie stymulowane przez ekrany i brakuje im snu, którego potrzebują do rozwoju.

Opóźnienia w nauce i umiejętnościach społecznych
Dzieci, które oglądają zbyt dużo telewizji w okresie niemowlęcym i przedszkolnym, mogą wykazywać opóźnienia w zakresie uwagi, myślenia, mowy i umiejętności społecznych. Jednym z powodów opóźnień może być to, że wchodzą w mniejszą interakcję z rodzicami i rodziną. Rodzice, którzy trzymają telewizor włączony przez cały czas lub skupiają się na własnych mediach cyfrowych, tracą cenne możliwości interakcji z dziećmi i pomagania im w nauce.

Otyłość
Intensywne korzystanie z mediów w wieku przedszkolnym wiąże się z przyrostem masy ciała i ryzykiem otyłości u dzieci. Reklamy żywności i przekąski podczas oglądania telewizji mogą sprzyjać otyłości. Dzieci, które nadmiernie korzystają z mediów, rzadziej mają tez mniejszą skłonność do zdrowych zabaw fizycznych.

Problemy behawioralne
Brutalne treści w telewizji i na ekranach mogą przyczyniać się do problemów behawioralnych u dzieci, ponieważ będą one albo przerażone i zdezorientowane tym, co widzą, albo spróbują naśladować postaci na ekranie.

nieje

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *